Jamski gas

Metan je proizvod geohemijskih transformacija (karbonifikacije) organskih supstanci, koje čine ugalj. Metan i ugljen-dioksid, nastali tokom procesa karbonifikacije (koji je počeo pre oko 300 miliona godina), postoje kao slobodni gasovi u pukotinama i procepima, ali i kao absorbovani gasovi, zarobljeni u naslagama uglja i okolnim stenama. Kada se ugalj vadi iz podzemnih ležišta, oslobađa se metan, koji stvara izrazito eksplozivnu mešavinu u dodiru s vazduhom. Izvlačenje ovog ("jamskog") gasa je od vitalne važnosti za sigurnost rudara i rudnika.

Slični problemi sa gasom mogu da se pojave i nakon zatvaranja rudnika, jer se nastavlja oslobađanje gasa iz pukotina i pora nastalih miniranjem i kopanjem. Jamski gas nakon oslobađanja izlazi u atmosferu kroz ventilacione cevi, kao i kroz zatvoreni otvor jame, jer ti otvori ne mogu da budu apsolutno nepropusni za gas.

Potencijalna opasnost zbog širenja emisije jamskog gasa i njegovog glavnog sastojka, metana (koji čini 25 do 60% jamskog gasa), znatno se smanjuje efikasnom upotrebom kao goriva za proizvodnju električne i/ili toplotne energije. Korišćenje kombinovane proizvodnje toplotne i električne energije (kogeneracije) iz jamskog gasa danas predstavlja pouzdanu i proverenu tehnologiju. Značaj te tehnologije će rasti u budućnosti, zbog značajne dostupnosti praktično besplatnog goriva, ali i zbog dve važne činjenice: više nije potrebno sagorevanje na baklji, a u mnogim slučajevima moguće je direktno koristiti tako dobijenu toplotu.